W złocistych promieniach jesiennego słońca uczciła nie tylko zasłużonych obywateli dla swojego miasta, ale także dla całego Pomorza i Polski. To oni swoją postawą, działaniem przyczynili się do przyłączenia Pomorza gdańskiego do Polski. Uroczystości odbyły się między innymi dzięki wytrwałej, patriotycznej postawie mieszkańców Kościerzyny i okolic, i ich niezłomnej pracy uświadamiającej potrzebę odrodzenia ojczyzny, rozpoczęły się mszą św. odprawioną przez ks. prałata Stanisława Szczepińskiego, w kościele pod wezwaniem św. Trójcy w Kościerzynie.Uroczystość odsłonięcia tablicy na zabytkowej kamienicy stanowiącej własność rodu Kostków odbyła się o godz. 11. W przemówieniu powitalnym prezes Stowarzyszenia wskazał na rolę rodu Kostków w walce o polskie Pomorze i utrwalanie polskiej państwowości. Wspominając zaangażowanie patriotyczne braci: Stanisława i Józefa Kostków wymienił ich przodków, którzy 400 lat wcześniej, po ostatecznym rozgromieniu zakonu krzyżackiego wprowadzali i umacniali panowanie polskich królów na obszarze Pomorza. Wskazał na rolę Kostków w ukończeniu odbudowy pokrzyżackiego zamku obronnego w Świeciu, rozpoczętą przez starostę Jerzego Konopackiego.Uwidoczniony na tablicy Józef Kostka (1886-1964), wychowany w atmosferze patriotyzmu i walki o niepodległość, od najmłodszych lat brał czynny udział w manifestacjach przeciwko zaborcy pruskiemu, a także w zbrojnych akcjach w styczniu 1919 roku gdy zaborca skierował do Kościerzyny oddział 120 żołnierzy w celu niedopuszczenia do wybuchu polskiego powstania. Za taką działalność osadzono go w Twierdzy Wisłoujście. Uwolniony został wraz z innymi więźniami po ratyfikacji traktatu wersalskiego,czyli 10 stycznia 1920 roku. Polska Komisja Weryfikacyjna w dyplomie nr 1816, wydanym w Chełmnie poświadczyła, że Józef Kostka brał czynny udział w pracach niepodległościowych i został zweryfikowany na członka zwyczajnego Związku Weteranów Powstań Narodowych 1914-1919.Stanisław Kostka (1874-1938) aktywny uczestnik pracy organicznej na rzecz przyszłej wolnej Polski, najpierw w Grudziądzu, potem w Świeciu, gdzie pracując w Banku Ludowym jednocześnie zaangażował się w pracę społeczną. Dał się poznać, jako aktywny członek stowarzyszeń charytatywnych i Akcji Katolickiej. Niósł pomoc bezrobotnym, sierotom i licznym w tamtym okresie rodzinom, żyjącym w nędzy. Obok pracy zawodowej i społecznej realizował inną pasję, a mianowicie grę na organach w świeckim kościele parafialnym. Jego działalność została doceniona wśród mieszkańców. Uznanie to znalazło odzwierciedlenie w jego wyborze w styczniu 1920 roku na pierwszego niekomisarycznego burmistrza Świecia. To odpowiedzialne i trudne stanowisko piastował, przez kilka kadencji, aż do 1933 roku. Świecie w tamtym okresie rozwinęło się tak pod względem gospodarczym, jak i kulturalnym. Tadeusz Pogoda, burmistrz Świecia w swoim wystąpieniu, po odsłonięciu tablicy pamiątkowej w obecności zastępcy burmistrza Kościerzyny pani Ewy Aleksandrowicz, Stanisławy Kalwy - córki Józefa Kostki i prezesa Stowarzyszenia Rodu - Pawła Kostki podkreślił, że pamięć Stanisława Kostki jest ciągle żywa wśród mieszkańców Świecia, a jego życie, pracowitość, odpowiedzialność jest i powinna być wzorem dla włodarzy miast i gmin. Do tej pory mieszkańcy Świecia nie obawiają się powodzi, bo chronią miasto wały zbudowane z inicjatywy i troski Stanisława Kostki. Na sąsiadującym z kamienicą skwerze poseł RP Piotr Stanek zasadził drzewo dębu dla upamiętnienia braci: Michała Kostki, zamordowanego w obozie koncentracyjnym w Dachau i Jana Mateusza Kostki, uczestnika I wojny światowej, więzionego przez Rosjan na Krymie. W uroczystościach obok przedstawicieli rodziny Kostków uczestniczyli członkowie miejscowych stowarzyszeń wraz z pocztami sztandarowymi oraz mieszkańcy miasta. Na zakończenie zespół muzyczny pod kierownictwem Łukasza Krapkowskiego wykonał trzy utwory: „Hymn Polski”, „Kto się w opiekę” i „600 lat Maryjo z nami jesteś”. Po uroczystościach kościelnych i przy tablicy delegacja uczestników udała się na miejscowy cmentarz parafialny i na grobach Kostków zapalili znicze i złożyli kwiaty.
Roman Robaczewski
