Przed I wojną światową – od 1894 r. – funkcjonowała w Zbrachlinie ewangelicka szkoła niemiecka. Po niej powstała Polska Szkoła Powszechna. W czasie II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej w Zbrachlinie nie było tajnego nauczania. W budynku szkolnym widniały kraty, mieścił się tu obóz jeńców angielskich oraz ochronka dla niemieckich dzieci. Po II wojnie światowej zaczęła funkcjonować czteroklasowa Polska Szkoła Powszechna I stopnia, która nie była szkołą rozwojową, a więc uczniowie po ukończeniu tej szkoły nie mogli podjąć nauki w gimnazjum. Później, tak jak w całym kraju, szkoła była siedmio-, a później ośmioklasowa. W 2003 r. w Zbrachlinie powstało Gimnazjum nr 3, a sześcioklasowa szkoła podstawowa była w Niewieścinie. Obecnie do placówki w Zbrachlinie uczęszczają uczniowie klasy VII i VIII Szkoły Podstawowej w Niewieścinie oraz kończąca rok szkolny kl. III gimnazjalna.
Od wielu lat w Zbrachlinie realizowany jest innowacyjny Program Regionalny dostosowany do potrzeb społeczności szkolnej i lokalnej. Realizowano tu wiele projektów regionalnych, których owocem były ścieżki dydaktyczne w Dolinie Wisły, tablice informacyjno-turystyczne usytuowane w terenie oraz publikacje i przewodniki.
Po upadku komunizmu w Polsce społeczność szkolna w Zbrachlinie zaczęła spisywać z najstarszymi mieszkańcami wsi wydarzenia historyczne, które miały miejsce na Ziemi Świeckiej. Poszukiwano walorów historycznych, przyrodniczych i kulturowych oraz opracowano wiele przewodników o Ziemi Nadwiślańskiej powiatu świeckiego. Poszukiwano też ludzi zasłużonych dla regionu i rozpoczęto z nimi cykl spotkań.
W 2001 r. doprowadzono do nadania Szkole Podstawowej w Zbrachlinie imienia Kazimierza Łusiewicza – miłośnika przyrody, historii i kultury Ziemi Świeckiej. W 2009 r. szkoła otrzymała imię Gimnazjum nr 3 Ziemi Nadwiślańskiej, a honorową listę ludzi zasłużonych otwiera właśnie Łusiewicz. Placówka otrzymała również sztandar.
– Poznawaliśmy regionalne zwyczaje i tradycje – mówi nauczycielka i zarazem regionalistka Krystyna Zbielska. – Miała miejsce uroczystość, podczas której społeczność piekła chleb, wyrabiała masło, brała udział w darciu pierza, warsztatach wikliniarskich. Uczniowie poszukiwali starych sprzętów gospodarstwa domowego. Dzięki temu w Zbrachlinie została otwarta Izba Regionalna.
Poszukiwano też informacji na temat działań wojennych prowadzonych na naszych terenach, a w szczególności obozu przejściowego dla Polaków w Luszkówku i siedziby Niemców w pałacu Zgromadzenia Sióstr Pasterek. Przeprowadzano wywiady dotyczące działalności Rolników Solidarności, biorących udział w spotkaniach w Topolnie i w strajku bydgoskim oraz informacji na temat codziennego życia w PRL-u – dodała.
***
Do sukcesów szkoły, oprócz innowacyjnej edukacji regionalnej, należą autorskie programy z języka angielskiego, programowania i edukacji medialnej. Od wielu lat uczniowie uzyskują bardzo wysokie wyniki z egzaminu zewnętrznego z części matematyczno-przyrodniczej i języka angielskiego. Szkoła otrzymała wyróżnienie Marszałka Kujawsko-Pomorskiego za najwyższy wynik z egzaminu z części matematyczno-przyrodniczej wśród szkół w województwie biorących udział w projekcie „Rok nauk ścisłych”. Kolejne sukcesy to najwyższe wyniki z egzaminu zewnętrznego w gminie Pruszcz i uzyskanie wyróżnienia Wójta Gminy – Lider Edukacji 2016, 2017, 2018. Wojciech Kulik zakwalifikował się do etapu Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z geografii i matematyki, natomiast Oskar Kardach zakwalifikował się do etapu wojewódzkiego z biologii i chemii.
Społeczność szkolna uczestniczyła przez wiele lat w akcji charytatywnej „Adopcja serca”, w wyniku której udało się wykształcić dwoje afrykańskich dzieci. Sukcesy szkoły to również laureaci i finaliści konkursów przedmiotowych organizowanych przez kuratora oświaty oraz laureaci i finaliści Ogólnopolskiego Konkursu „Poznajemy parki krajobrazowe Polski”, Wojewódzkiego Konkursu „Bliżej ekologii”, „Eko – Chemia”, Regionalnego Konkursu: „Przyroda regionu i ochrona środowiska”, „Las szansą na zdrowie”, „Jestem młodym ekologiem”, „Jestem młodym przyrodnikiem”. Zaproszono ich wraz z rodzinami na uroczystość odsłonięcia Regionalnego Kalendarium Historycznego 1918-2018, na którym umieszczono ich sukcesy. Są to absolwenci: Marcin Bociek, Michalina Oczadło, Wojciech Zyś, Justyna Kulik, Małgorzata Ziaja i Szymon Baumgart. Na spotkanie zaproszono też absolwentów z pasją: ks. dr. hab. nauk teologicznych Wiesława Śmigla – profesora nadzwyczajnego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, który był w latach 2012-2017 biskupem pomocniczym Diecezji Pelpliński, a od 2017 r. jest biskupem diecezjalnym Diecezji Toruński; Karola Lewandowskiego – zaangażowanego w działania na rzecz drugiego człowieka, sołtysa wsi Niewieścin, radnego gminy Pruszcz i pasjonata nowoczesnego rolnictwa; Angelikę Buchholz – zakochaną w muzyce, wokalistkę zespołu Beta, dyrygentkę chóru Biedronki.
Kalendarium merytorycznie opracowała regionalistka Krystyna Zbielska, a graficznie Dorota Dastych. Sponsorem wydruku ściennego kalendarium o wymiarach 6x2 m jest prezes firmy Radbox Radosław Podgórski. Uroczystego odsłonięcia dokonali wicestarosta powiatu świeckiego Franciszek Koszowski, dyrektor Szkoły Podstawowej w Niewieścinie Iwona Manys oraz Krystyna Zbielska. Ks. kanonik Andrzej Regent dokonał poświęcenia pamiątkowej tablicy.
Wszyscy goście razem zasiedli do wigilijnego stołu. Spotkanie poprowadziła Anna Skrzat.
KP