Gałązki tego wiecznie zielonego krzewu służyły do okadzania domów i gospodarstw. Takie działanie miało również zapobiec chorobom. Dziś wiadomo, że nie było to do końca pozbawione sensu. Roślina posiada silne olejki eteryczne. Zewnętrznie stosuje się ją przy nerwobólach, reumatyzmie i zapaleniu korzonków nerwowych. Jałowiec niszczy drobnoustroje chorobotwórcze, grzyby i bakterie. Radzi sobie nawet z opornym na leki gronkowcem złocistym. Pomaga przy liszajach, wysypkach, trądziku.

Owoce jałowca zawierają też flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne, związki cukrowe oraz sole mineralne. W medycynie naturalnej docenia się je jako środek moczopędny. Od wieków stosowany był w dolegliwościach pęcherza moczowego. Działa też napotnie i wzmacniająco oraz ułatwia trawienie i przemianę materii.

Lecznicze działanie będzie miał napar sporządzony z kilku kulek jałowca, rozgniecionych i zalanych szklanką wrzątku. Trzyma się go 15 min pod przykryciem i spożywa od jednej do dwóch łyżek kilka razy dziennie. Można też dodawać taki płyn do kąpieli lub przemywać nim skórę.

Jałowiec to również typowo polska przyprawa. Trudno wyobrazić sobie bez niego staropolski bigos czy dania z dziczyzny. Nasiona nadają potrawom dzikiego, leśnego aromatu. Popularny jest również wśród miłośników mocniejszych trunków, bo stanowi ważny składnik ginu oraz tzw. jałowcówki, zwanej też wódką myśliwych. Owocami jałowca doprawia się też wędliny, sosy, można je także dodawać do marynat i przetworów.

Duże dawki jałowca działają jednak silnie drażniąco na nerki. Przeciwwskazaniem są ostre stany zapalne układu pokarmowego i moczowego oraz ciąża.

DOROTA HABEL

Buraczki marynowane z octem jabłkowym z jałowcem:

* 1 kg ugotowanych buraków

* 3 ząbki czosnku

* 3 szklanki wody

* 1 szklanka octu jabłkowego

* 5 łyżek cukru lub ksylitolu

* 3 liście laurowe

* 8 kulek suszonych jagód jałowca

* 8 kulek ziela angielskiego

* 1 łyżka kminku całego

* 1/4 łyżeczki pieprzu czarnego mielonego

* 1 łyżeczka soli

Kminek prażymy na suchej patelni. Dodajemy go do garnka razem z pokrojonym w plasterki czosnkiem, owocami jałowca, pieprzem, liśćmi laurowymi, solą i cukrem lub ksylitolem. Wlewamy wodę i ocet. Płyn doprowadzamy do wrzenia i gotujemy przez około 5 minut. Buraki kroimy w plastry, przekładamy do słoików i zalewamy wystudzoną zalewą. Pasteryzujemy.

DH