Kostek pomoże
Konstanty był synem Jana i Marianny z domu Kulczyk, urodził się 10 grudnia 1886 r. w Błądzimiu, gdzie mieszkał przez całe swe życie. Ukończył szkołę podstawową oraz kursy społeczno-gospodarcze. Należał do najbogatszych gospodarzy w Błądzimiu, posiadał 50-hektarowe gospodarstwo rolne. Miał cztery siostry: Władysławę, Teodozję, Wandę i najmłodszą Helenę. Ożenił się z Emmą Habier, małżonkowie byli bezdzietni. Od młodzieńczych lat angażował się w życie społeczno-kulturalne wsi, brał udział w występach teatralnych organizowanych w miejscowej sali koncertowej. Był jednym z fundatorów i budowniczych kościoła św. Rocha w Rykowisku w 1923 r. oraz remizy strażackiej w Błądzimiu, a także inicjatorem powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w 1927 r. Druhowie wybrali go na prezesa nowo powstałej jednostki, którą to funkcję pełnił do końca swojego życia, czyli do aresztowania przez hitlerowską organizację Selbststchutz 20 października 1939 r. Żył 53 lata.
Gdy 4 września 1939 r. błądzimianie wrócili do swoich domów po ucieczce przed nawałnicą hitlerowską i przetaczającym się przez Błądzim frontem, część z nich zastała dopalające się zgliszcza. Zygmunt Steltman, wtedy 12-letni chłopiec, zapamiętał słowa dziadka, który mówił, widząc spalone budynki i rozpacz żony: „Nie płacz, Kostek pomoże”. Pamięć ludzka rejestruje ważne fragmenty rzeczywistości, te ułamki wspomnień pokazują, że Januszewskiego cechowała postawa prospołeczna, był otwarty dla ludzi, gotów nieść pomoc, interesował się ich losem. Odwiedzał sąsiadów, przychodził też do dziadka pana Zygmunta.
Działacz chłopski i patriota
W odrodzonej Polsce Januszewski aktywnie uczestniczył w życiu społecznym i politycznym przez cały okres międzywojenny. Działał w organizacjach o charakterze państwowym, patriotycznym i humanitarnym. Sprawował funkcję radcy Pomorskiej Izby Rolniczej, był członkiem kółka rolniczego oraz prezesem Sekcji Osadniczej. Wchodził w skład Związku Powstańców i Wojaków Okręgu VIII Pomorze – stowarzyszenia krzewiącego szczytne cele obywatelskie, takie jak: braterstwo, solidarność, pielęgnowanie pamięci poległych za ojczyznę oraz wzajemne niesienie pomocy. Należał do Polskiego Czerwonego Krzyża oraz Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, organizacji zrzeszających społeczeństwo, jednocześnie szkolących i przygotowujących na wypadek zbrojnego ataku lotniczego i gazowego. „LOPP skupiła w swych szeregach około 2 milionów członków, którzy w czasie II wojny światowej zdali egzamin np.: w drużynach obserwacyjno-meldunkowych, drużynach sanitarnych czy w szeregach polskiej armii na wszystkich frontach II wojny światowej”.
Poseł na Sejm III kadencji II RP 1930-35 r.
Błądzimianin uczestniczył w tworzeniu zrębów politycznych i gospodarczych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Od 1924 r. aż do wybuchu drugiej wojny światowej pełnił funkcję radnego sejmiku powiatowego oraz sejmiku wojewódzkiego. Z chwilą powstania Rady Gminy w Lnianie, czyli w 1926 r. został wybrany na radnego i pozostał samorządowcem w kolejnych wyborach, aż do momentu napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę. Przez krótki czas piastował stanowisko wójta gminy Lniano, natomiast w latach 1924-1935 r. był sołtysem gminy, a potem gromady Błądzim.
W 1930 r. Januszewski uzyskał mandat posła z ramienia PSL „Piast”, po zjednoczeniu stronnictw ludowych wchodził w skład klubu parlamentarnego posłów i senatorów chłopskich, a następnie w 1933 r. przeszedł do klubu Chłopskiego Stronnictwa Ludowego. W maju 1933 r. został członkiem rady naczelnej stronnictwa, a w grudniu 1934 r. wybrano go na prezesa zarządu wojewódzkiego SL w Łodzi.
*
Januszewski został aresztowany przez Selbstschutz, zbrodniczą organizację hitlerowską, 20 października 1939 r. w rodzinnej miejscowości, w Błądzimiu, gdy szedł w odwiedziny do sąsiadów. Wzięto go z drogi, bez pozwolenia wejścia do domu i pożegnania się z żoną. Uwięziony najpierw w szpitalu psychiatrycznym w Świeciu został zamordowany 24 października w Mniszku, największej po Piaśnicy zbiorowej mogile na Pomorzu, miejscu kaźni ok. 10 tysięcy Polaków.
8 listopada 2000 r. z racji tysiąclecia państwa polskiego oraz w 10. rocznicę wyborów samorządu gminy Lniano odbyła się w Błądzimiu uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej Konstantemu Januszewskiemu. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz województwa, powiatu, gminy oraz mieszkańcy wsi i okolic. Oprócz wystąpień zaproszonych gości uczniowie Szkoły Podstawowej w Błądzimiu zaprezentowali postać i działalność Konstantego Januszewskiego oraz przedstawili osiągnięcia z okresu 10-lecia samorządności w Błądzimiu.
Źródła:
D. Steltman, Konstanty Januszewski, życiorys opracowany na podst. zeznań świadków i zebranych materiałów, Błądzim 2000.
D. Steltman, Kurenda specjalna, Błądzim, 25.10.2000.
Rozmowy z państwem Danutą i Zygmuntem Steltmanami przeprowadzone 27.08.2019 r.
Rozmowy z rodziną Konstantego Januszewskiego przeprowadzone w dniach 4.09.2019, 10.09.2019, 14.09.2019.
(KRZ) Pamięci samorządowca, Czas Świecia, 16 listopada 2000.
https://bs.sejm.gov.pl.
http://kruszwicahistoria.blogspot.com/2015/05/zwiazek-towarzystw-powstancow-i-wojakow.html.
https://kujawsko-pomorskie.pl/wywiad-tygodnia/32624-w-miejscach-kazni-sadzono-las.

Krystyna Kruczkowska