Roślina, nazywana także tarką i ciarką, jest krewniaczką popularnych w naszych ogrodach śliw. Dawniej była bardzo powszechna na wsiach. Nadal porasta miedze, nieużytki, skraje pól i przydrożne łąki. Nie tworzy jednego pnia. Jej gęste, kolczaste pędy rosną w formie krzewów osiągających do 3 m wysokości. Biało-kremowe kwiaty pojawiają się wiosną przed liśćmi. Owoce są małe, owalne, ich skórka ciemnoniebieska, a miąższ zielonkawy i cierpki. Ich smak łagodnieje po przemrożeniu. Dlatego najlepiej zbierać je po przymrozkach albo włożyć do zamrażalnika przynajmniej na jeden dzień. Nie należy spożywać pestek, ponieważ zawierają kwas pruski. Substancja ta występuje powszechnie również w pestkach innych owoców, na przykład jabłek. W małych ilościach jest nieszkodliwa, w dużych – trująca, a w śliwie tarninie jest jej sporo.

Odpowiednio przygotowane owoce są nie tylko smaczne i nadają się do przetworów. Od wieków są popularnym składnikiem napojów alkoholowych. We Francji i Hiszpanii produkuje się z nich likier, a w Rosji wódkę. Nadają się również na dżemy, soki oraz jako składnik sosów do mięs i serów.

Obecnie materiałem zielarskim są nie tylko owoce, ale również kwiaty i kora. Suszone stosuje się głównie w formie naparów i odwarów. Są źródłem antyoksydantów, które dobroczynnie wpływają na funkcjonowanie całego organizmu, chronią przed przedwczesnym starzeniem, chorobami serca oraz nowotworami. Owoc tarniny mają sporo witaminy C i E. Znaleźć w nich można także witaminy z grupy B, beta-karoten i składniki mineralne – najwięcej jest potasu, wapnia i magnezu. Są też garbniki, fitosterole i pektyny. Tarnina może służyć jako naturalne lekarstwo w schorzeniach przewodu pokarmowego. Soki i odwary zwalczają biegunki, wzmacniają drogi moczowe. Pomocne są też przy anginie i wzmocnieniu odporności. Obniżają również ciśnienie krwi i poziom złego cholesterolu.

DOROTA HABEL

Sok z tarniny:

* kilogram owoców tarniny

* około 1,5 szklanki cukru lub ksylitolu

* 1,5 litra wody

Owoce zrywamy po przymrozkach. Jeśli zrobiliśmy to wcześniej, wkładamy je do zamrażalnika na minimum 24 godziny. Umyte owoce wsypujemy do garnka, zalewamy 1,5 litra wrzątku i pozostawiamy pod przykryciem na 12 godzin. Po tym czasie sok odcedzamy, zagotowujemy i ponownie zalewamy nim owoce. Cały zabieg powtarzamy jeszcze dwukrotnie. Za każdym razem napar będzie nabierał coraz intensywniejszego koloru, smaku i aromatu. Na koniec sok odcedzamy, słodzimy i gotujemy przez 10 minut. Można go zapasteryzować.

DH